Άσυλο


Βάλτε με κι εμένα στη λίστα των διαφωνούντων με τα περί κατάργησης του ασύλου. Όχι γιατί το άσυλο έχει πρακτική αξία· όπως το αντιλαμβανόμαστε σήμερα, δεν έχει καμία απολύτως. Δεν εξυπηρετεί τίποτα σε μια δημοκρατία που λειτουργεί, δεν προστατεύει από τίποτα σε μια δημοκρατία που εκτρέπεται. Διαφωνώ γιατί το άσυλο έχει μη αμελητέα συμβολική αξία, αλλά κυρίως, γιατί εδώ και κάμποσο καιρό τείνει να γίνει το χαρακτηριστικότερο πεδίο άσκησης αυτών που σιχαίνομαι περισσότερο στην πολιτική και στον δημόσιο λόγο: της τεμπελιάς και του λαϊκισμού.

Μετρώντας την αγανάκτηση της εγχώριας τηλεδιανόησης, διαβάζοντας τις ανακοινώσεις ΝΔ και ΛΑΟΣ, φαντάζεται κανείς ότι η κατάργηση του ασύλου είναι πλέον sine qua non για τη διάσωση του ελληνικού πανεπιστημίου. Λέει η ανακοινωση της ΝΔ: “Είναι καιρός να καταργηθεί η ασυλία κακουργηματικών πράξεων μέσα στους χώρους της Ανώτατης Εκπαίδευσης”. Προσφέρει μάλιστα την στήριξή της προς την κυβέρνηση, αν δεήσει να πάρει “τη μεγάλη απόφαση”.

Τη μεγάλη απόφαση που ελήφθη το μακρινό 1982, και διατηρείται αναλλοίωτη στο νόμο-πλαίσιο [pdf] που η ίδια η ΝΔ ψήφισε προ διετίας:

Επέμβαση δημόσιας δύναμης χωρίς την άδεια του αρμόδιου οργάνου των Α.Ε.Ι. επιτρέπεται … εφόσον διαπράττονται αυτόφωρα κακουργήματα ή αυτόφωρα εγκλήματα κατά της ζωής.

Το μάλλον σουρεαλιστικό του πράγματος υπογράμμισε εμμέσως η εισηγήτρια του νόμου, Μαριέττα Γιαννάκου, αλλά η δική της φωνή μοιάζει να χάνεται μέσα στους διαγκωνισμούς δεξιοφροσύνης με τον ΛΑΟΣ.

Η κυβέρνηση ελέγχεται για την ελλιπή εφαρμογή του νόμου, που δικαιολογούσε είσοδο της αστυνομίας στο ΕΜΠ την ώρα που εκτοξεύονταν μολότοφ από το προαύλιό του, αλλά ορθώς δεν σύρεται σε πυροτεχνήματα την επομένη των επεισοδίων. Αντιμέτωπη με ένα πραγματικό και σοβαρό πρόβλημα, δεν έχει (Pangalos notwithstanding) την πολυτέλεια να εμπλακεί στην — ούτως ή άλλως κοινωνικά ασήμαντη — μάχη της θυμικής αριστεράς με τη θυμική δεξιά.

Για να απαλείψει το πρόβλημα, αρκεί να στηρίξει πρακτικές λύσεις για την προστασία της αποστολής, της περιουσίας και τελικά της ελευθερίας του πανεπιστημίου. Και να τις συνδυάσει με ένα reframing/reclaiming της έννοιας του ασύλου, από τον αρνητικό ορισμό που ταιριάζει σε μια αδύναμη δημοκρατία στον θετικό που ταιριάζει σε μια δυνατή — από ασφαλιστική δικλίδα σε κεντρική αποστολή. Η χθεσινή ανακοίνωση του διοικητικού συμβουλίου της Νομικής Αθηνών για έλεγχο εισόδου, σύσταση σώματος πανεπιστημιακών φυλάκων και εξαίρεση των διοικητικών υπηρεσιών από τον νόμο περί ασύλου ήταν μια πολύ καλή αρχή στο πεδίο το πρακτικό — η ακαδημαϊκή κοινότητα αρχίζει να βγάζει το κεφάλι από την άμμο. Και η επανανοηματοδότηση του ασύλου, που έχει ξεκινήσει δειλά-δειλά εδώ και λίγο καιρό (γλώσσα στο νόμο Γιαννάκου, δηλώσεις ακαδημαϊκών) φαίνεται να εντάσσεται στη ρητορική της κυβέρνησης, με εκφραστές, μεταξύ άλλων, δύο αρμόδιους υπουργούς: την Άννα Διαμαντοπούλου και το Μιχάλη Χρυσοχοΐδη.

Δεν καταργώ το άσυλο για να περιφρουρήσω τα ΑΕΙ. Περιφρουρώ τα ΑΕΙ για να προστατέψω το άσυλο.



7 σχόλια


1
Από: lazopolis

“Δεν εξυπηρετεί τίποτα σε μια δημοκρατία που λειτουργεί, δεν προστατεύει από τίποτα σε μια δημοκρατία που εκτρέπεται.”

Δεν εξυπηρετεί τίποτα ακόμα και σε μια δημοκρατία που εκτρέπεται μέχρι το σημείο μετά το οποίο η εκτροπή αποκτά έντονο συμβολικό χαρακτήρα; Σε μια δημοκρατία όπου η δολοφονία πολίτη από αστυνομικό προκαλεί “εξεγέρσεις” αλλά η εκτρεπόμενη συμπεριφορά των δυνάμεων καταστολής που φτάνει ένα βήμα πριν τη δολοφονία αποτελεί καθημερινό και αποδεκτό φαινόμενο;

Συμφωνώ πως πρέπει να αλλάξει το στάτους γύρω απ’το άσυλο και οτι η εξαίρεση των διοικητικών υπηρεσιών (αν είναι δυνατή στην πράξη) είναι μια φυσιολογική απαίτηση. Νομίζω πως, όπως ίσως υποννοείς, η ακαδημαϊκή κοινότητα πρέπει να πρωτοστατήσει στην “επανανοηματοδότηση του ασύλου”.

Έχω αμφιβολίες σχετικά με την φύλαξη, γιατί ακόμα και στη θεωρία (στην πράξη (ι) δε βλέπω πώς δυο τρείς φύλακες θα παρεμποδίσουν ικανό αριθμό αναρχοκομμουνιστοσυμμοριτών χωρίς παρατράγουδα και (ιι) οι περισσότεροι των καταληψειών έχουν φοιτητική ταυτότητα) μεταβάλλει το χαρακτήρα του ασύλου από άσυλο ιδεών σε άσυλο ιδεών των φοιτητών του ιδρύματος.

10 December, 2009 στις 1:06 pm
2
Από: Αν.ώνυμος

Το σύστημα θέλει ριζική αλλαγή (και μάλλον κατάργηση της εν λόγω διάταξης) — για να πάψει “το “ασυλο” να γίνεται αντικείμενο εκμετάλλευσης και λαϊκισμού η λύση είναι ακριβώς να καταργηθεί η συγκεκριμένη νομική διάταξη με τη μορφή που έχει.

Στην παρούσα φάση, η κατάργηση και αντικατάσταση με διάταξη πχ που θα λέει ότι “το πανεπιστήμιο είναι άσυλο ιδεών. Για την προτασία της ζωής, της ελεύθερης διακίνησης των ιδεών, της περουσίας του κλπ κλπ, οι πανεπιστημιακές αρχες έχουν δικαίωμα να προβαίνουν σε κατάλληλες ενέργειες και να καταφεύγουν στα αρμόδια όργανα της πολιτείας” ή κάτι τέτοιο τέλος πάντων, θα σηματοδοτούσε ακριβώς την “αλλαγή της νοηματοδότησης” και θα έδινε σαφέστερη ευθύνη στις πανεπιστημιακές αρχές, δηλαδή στην πανεπιστημιακή κοινότητα (που τις εκλέγει). Πχ. θα μπορούσε να επιτραπεί η δημιουργία τμημάτων φύλαξης αντίστοιχων με τη δημοτική αστυνομία — κάτι που δεν μπορεί να γίνει σήμερα.

Το ύφος και το περιεχόμενο του άρθρου από την άλλη δίνει το benefit of the doubt ξανά στο στάτους κβο, και το βάρος της διορθωσης των τεράστιων δυσλειτουργιών του στις πανεπιστημιακές διοικήσεις αποκλειστικά. Αφού δε βγαίνουν οι ίδιες να ζητήσουν αλλαγή της διάταξης βέβαια, καλά να πάθουν.

10 December, 2009 στις 11:25 pm
3
Από: Yorgos

@lazopolis δεν ξέρω, ίσως εξυπηρετεί στο βαθμό που προστατεύει μεμονωμένους ανθρώπους από πράξεις αυθαιρεσίας. Ίσως πάλι η δημιουργία μιας τέτοιας νησίδας ασυλίας να επιτείνει την αυθαιρεσία έξω από αυτήν και ο τρόπος χρήσης της να παράγει μεγαλύτερη ένταση — από τη μία με τον εκφυλισμό του ασύλου σε εκτροφείο χουλιγκανικής αντι-βίας, από την άλλη με τον εκφυλισμό του σε μέρος του επιχειρησιακού σχεδίου της αστυνομίας (άστους να μπουν στο ΕΜΠ να μην τα σπάνε έξω). Όπως και να’χει, πρακτικά δεν βλέπω να ωφελεί ούτε τα πανεπιστήμια, ούτε τη δημοκρατία, ούτε την ελεύθερη διακίνηση των ιδεών. (Αναγνωρίζω πάντως ότι μπορεί να έχω κι εγώ λίγο το κεφάλι μέσα στην άμμο: η παραδοχή ότι το άσυλο μπορεί να έχει σημαντική πρακτική χρησιμότητα σήμερα είναι τρομερή παραδοχή ήττας)

Για την φύλαξη: θα έχει πολλές δυσκολίες. Σκέφτομαι πόση αντίσταση θα βρει το σχέδιο και πόσα περιστατικά βίας θα έχουμε μέσα στα πανεπιστήμια με την εμφάνιση των φυλάκων. Αλλά αντίσταση θα βρει οτιδήποτε αμφισβητήσει το στάτους κβο. Η υπόθεση που κάνω είναι ότι η ελάχιστη φύλαξη μπορεί να έχει μεγάλη, ποιοτική διαφορά από την καθόλου φύλαξη. Και μπορεί να άρει τελικά και τις όποιες πρακτικές δυσκολίες στην εφαρμογή του νόμου.

Για τον περιορισμό του ασύλου στους φοιτητές του ιδρύματος: αν κάτι τέτοιο εννοείται από την ανακοίνωση της Nομικής, διαφωνώ. Δε χρειάζεται έλεγχος ταυτότητας σε κάθε άνθρωπο που μπαίνει σε πανεπιστημιακό χώρο. Η είσοδος πρέπει να είναι ελεύθερη σε όλους. Αλλά ας υπάρχει κάποιος να κλείνει την πόρτα και να καλεί ενισχύσεις όταν βλέπει να πλησιάζουν τύποι με ρόπαλα και κράνη.

@Αν.ώνυμος διορθωσέ με αν κάνω λάθος, αλλά δεν νομίζω ότι υπάρχει κάτι στο σημερινό νόμο που να εμποδίζει τη δημιουργία πανεπιστημιακής αστυνομίας. Το επιχείρημά μου είναι ότι η κατάργηση του ασύλου θα προκαλέσει τεράστια ένταση χωρίς να παραγάγει ουσιαστικό όφελος. Θα είναι νίκη της τεμπελιάς και του λαϊκισμού.

11 December, 2009 στις 3:15 am
4
Από: gebre

Η περιφρούρηση των ΑΕΙ, ειδικά από τη στιγμή που βίαια γεγονότα συμβαίνουν εκεί εδώ και πολλά χρόνια, είναι ένα αυτονόητο μέτρο που θα έπρεπε να έχει παρθεί εδώ και πολύ καιρό. Τόσα χρόνια όμως δεν συνέβη τίποτα γιατί στα ΑΕΙ υπάρχουν οι κλίκες των καθηγητών, οι οποίοι είτε βολεύονται από την κατάσταση είτε απλά αδιαφορούν, και κάποια φοιτητικά κόμματα και οργανώσεις που χρησιμοποιούν τη βία συστηματικά.
Τώρα τι μύγα τους τσίμπησε στη Νομική και αποφάσισαν να πάρουν μέτρα δεν ξέρω, αλλά αν θέλουμε να σταματήσει αυτή η νοσηρή κατάσταση, μάλλον πρέπει να υπάρξει κάποιου είδους κυβερνητική παρέμβαση, που ενδεχομένως δεν θα περιορίζεται από το σημερινό νόμο του ασύλου. Σε αυτό το πνεύμα βασίζονται πιστεύω οι ανακοινώσεις της ΝΔ και του ΛΑΟΣ (του ΛΑΟΣ μάλλον, γιατί τη ΝΔ τη θεωρώ εντελώς αναξιόπιστη, εξάλλου και σαν κυβέρνηση δεν έκανε απολύτως τίποτα). Αν περιμένουμε από την ακαδημαϊκή κοινότητα, καληνύχτα. Τόσα χρόνια έχουν γίνει άπειρα περιστατικά βίας και έχει καταστραφεί υλικό πολλών εκατομμυρίων και αυτή δεν έχει κάνει πρακτικά τίποτα – δήθεν για να μη χτυπηθεί το άσυλο.

11 December, 2009 στις 9:19 am
5
Από: Αν.ώνυμος

“Για τον περιορισμό του ασύλου στους φοιτητές του ιδρύματος: αν κάτι τέτοιο εννοείται από την ανακοίνωση της Nομικής, διαφωνώ. Δε χρειάζεται έλεγχος ταυτότητας σε κάθε άνθρωπο που μπαίνει σε πανεπιστημιακό χώρο.”

Στο Στανφορντ βέβαια ίσχυε σε κάμποσα κτήρια, πχ βιβλιοθήκη, κτήρια αποκλειστικά γραφείων — και σε όλα μετά τις 5μμ. Αλλά γιατί να παραδειγματιστούμε από το Στανφορντ και τη Σορβόννη;

Για την πανεπιστημιακή αστυνομία: Είναι μια λύση. Όμως πιστεύω ότι υπάρχει ερμηνεία που την αποκλείει: Αν είναι “αστυνομία” δηλαδή έχει δυνατότητα επιβολής (να πιάσει ένα άτομο και να το βγάλει πχ από ένα χώρο) είναι “δύναμη”, και επειδή ελέγχεται από το πανεπιστήμιο είναι “δημόσια δύναμη”, σωστά; Άρα…. (δες τη διατύπωση του νόμου).

11 December, 2009 στις 5:55 pm
6
Από: atma

Νομίζω πως το πρόβλημα δεν είναι το άσυλο, αλλά… Το ότι μαθητικές παρατάξεις έχουν λόγο στην διαδικασία εκλογής και ρυθμίζουν έμμεσα τις αποφάσεις του Πρύτανη. Do you see the connection?

11 December, 2009 στις 9:03 pm
7

Sorry για το άσχετο σχόλιο (μπορεί να διαγραφεί).
Θα έχουμε live chat για το apple tablet event? Το έχω πεθυμήσει…

25 January, 2010 στις 8:37 am

Σχολιάστε