Βιομηχανία φρούρησης


Το νέο SFI working paper των Bowles και Jadayev είναι εργασία η οποία μπορεί εύκολα να προκαλέσει διχογνωμία στους κύκλους όπου θα διαβαστεί. Οι συγγραφείς προσπαθούν να προσδιορίσουν ένα τύπο εργασίας τον οποίο βαφτίζουν ως guard labor (εργασία φρούρησης) – ένα είδος εργασίας με κοινωνικό ρόλο την «διατήρηση του status quo στην κατανομή δικαιωμάτων ιδιοκτησίας και απαιτήσεων». Ο στόχος τους είναι κυρίως η μέτρηση του ποσοστού της «βιομηχανίας» φρούρησης σε μια οικονομία και η συσχέτιση του με δείκτες κοινωνικο-οικονομικής απόδοσης για 18 ανεπτυγμένες οικονομίες.
(Ο όρος εργασία φρούρησης είναι περιοριστικός και αποπροσανατολιστικός όπως θα δείτε παρακάτω αλλά θα συνεχίσω να τον χρησιμοποιώ λόγω consistency με τα γραφόμενα του Bowles – αν βρείτε κάτι καλύτερο, πείτε μου).

Οι συγγραφείς ορίζουν την «εργασία φρούρησης» holistically και μάλλον λίγο περίεργα σε πρώτη ανάγνωση:

“To emphasize their common role in sustaining the status quo distribution of property rights and claims, we call all but the employed workers guard labor. Supervisors, guards, and military personnel exercise power in the sanction-based sense […], while prisoners and the unemployed are the necessary concomitants of the public and private sanctioning systems, respectively.” (σελ. 9)

Αν κανείς δεχτεί αυτό τον ορισμό – και εδώ είναι το κλειδί -, η εργασία φρούρησης περιλαμβάνει supervisors, φρουρούς κάθε φύσης, προσωπικό ένοπλων δυνάμεων, ανέργους και φυλακισμένους. Οι άνεργοι, για παράδειγμα, σύμφωνα με τον ορισμό και το μοντέλο του άρθρου περιλαμβάνονται διότι λειτουργούν ως μηχανισμός πειθαρχίας στην αγορά εργασίας και συνεπακόλουθα η αυξημένη παρουσία τους είναι παράγοντας που διευκολύνει την διατήρηση της κατανομής του status-quo ιδιοκτησιακών δικαιωμάτων.

Η Ελλάδα επιλέχτηκε στο δείγμα και μας κάνει για άλλη μια φορά περήφανους καταλαμβάνοντας την πρώτη θέση στο ποσοστό «εργασίας φρούρησης» στο εργατικό δυναμικό μεταξύ των 18 επιλεγμένων χωρών (πιο ψηλά και από τις ΗΠΑ και την Μεγάλη Βρετανία). Γύρω στο 2002, το 9.1% του εργατικού μας δυναμικού κατατασσόταν ως προσωπικό επίβλεψης (supervisors), 4.5% ήταν στρατιωτικοί, 0.2% φυλακισμένοι και 10.3% άνεργοι (ναι, χρησιμοποιούν τα επίσημα νούμερα). Το αποτέλεσμα είναι πως το 24% του εργατικού μας δυναμικού κατείχε θέσεις που προσδιορίζονται ως μη-παραγωγικές ή/και όχι-αμιγώς παραγωγικές με την κλασσική έννοια του όρου. Ακόμα και αν εξαιρέσει κανείς τους ανέργους, τερματίζουμε τρίτοι. Η Ελβετία, Ισλανδία και Σουηδία είναι οι χώρες που βρίσκονται στο αντίθετο άκρο. Αστυνομικοί και ιδιωτική ασφάλεια δεν περιλαμβάνονται στο συνολικό 24% (στην Αμερική για παράδειγμα αστυνομία και security είναι στο 2.2% περίπου – φαντάζομαι και πως για την Ελλάδα κάπου εκεί θα βρίσκεται το ποσοστό). Αν μετρηθεί και η ανεργία με τα ανεπίσημα νούμερα, το συνολικό ποσοστό εκτινάζεται στα ύψη.

Εξηγήσεις για τα ποσοστά μπορεί κανείς να σκεφτεί σχετικά εύκολα: μεγάλος δημόσιος τομέας, γεωπολιτικά προβλήματα, προβληματική δόμηση των δεδομένων κ.α. Σε σχέση με άλλες χώρες δεν έχουμε και τόσο σαφώς προσδιορισμένα ιδιοκτησιακά δικαιώματα για να έχουμε και τόσο μεγάλη ανάγκη φρούρησης (ή μήπως απατώμαι;). Βρίσκουν χαμηλή συσχέτιση του ποσοστού εργασίας φρούρησης με δείκτες διαφθοράς, εισοδηματικού polarization, τεχνολογικών διαφορών, και το κατά κεφαλήν εισόδημα. Πιο αυξημένη συσχέτιση βρίσκουν με δείκτες βαθμού πολιτικής νομιμότητας και πολιτικών διαμαχών. Είναι φανερό επίσης πως οι συγγραφείς δεν προσπαθούν να εξηγήσουν τα ποσοστά αλλά να προτείνουν ερωτήματα.

Μια πρώτη παρέθενση: ο Bowles (πρώην μαρξιστής οικονομολόγος) είναι ερευνητής που σκέφτεται σοβαρά για θέματα που το κύριο ρεύμα της επιστήμης του παραβλέπει εξαιτίας της δυσκολίας του ορισμού κάποιας έννοιας ή της έλλειψης εργαλείων για την μελέτη του φαινομένου (το δεύτερο είναι κύριο επιχείρημα στην μονογραφία του Krugman, Development, Geography and Economic Theory) . Έχει ακολουθήσει ένα πιο δύσκολο μονοπάτι που δεν οδηγεί σε πολλά βραβεία και διεθνή φήμη – ειδικά όταν γνωρίζουμε πως οικονομολόγοι ψάχνουν κυρίως underneath the lamppost. Το άρθρο αυτό πηγάζει από το ενδιαφέρον του για τα οικονομικά αποτελέσματα της άσκησης δύναμης από πολιτικά και οικονομικά δρώντα άτομα και οργανισμούς (είτε ιδιωτικά είτε δημόσια). Αυτό το γεγονός όμως δεν πρέπει να είναι δικαιολογία για ελλειπή έρευνα και στη συγκεκριμένη περίπτωση μάλλον θα δεχτεί αρκετά πυρά για τον ορισμό του guard labor. Το θέμα είναι αν η δουλειά αυτή πάσχει εμφανώς ή αν είναι απλά controversial.

Και μια δεύτερη παρένθεση: Ο Bowles θεωρεί τον Bardhan ως τιμώμενο πρόσωπο στην εργασία του. Το βιβλίο του Bardhan, Scarcity, Conflicts and Cooperation είναι μια καταπληκτική διατριβή πάνω στην πολιτική και θεσμική οικονομία της ανάπτυξης – και περιέχει ένα κεφάλαιο πάνω στο θέμα της άσκησης δύναμης. Το προτείνω ανεπιφύλακτα σε όσους ενδιαφέρονται για θέματα ανάπτυξης. Το βιβλίο δεν είναι ιδιαίτερα τεχνικό. Ο Bowles είναι επίσης ο συγγραφέας του εξαιρετικού Microeconomics: Behavior, Institutions and Evolution, μια από τις σπάνιες εναλλακτικές προτάσεις (όπως και φανερά υποδηλώνει ο τίτλος) για την διδασκαλία της μικροοικονομικής πέρα από τα νεοκλασσικά όρια.

Τα σχόλια δικά σας και συγχωρήστε με για το κατεβατό…



2 σχόλια


1
Από: S G

λοιπον αυτο με την ερευνα κατω απο τη λαμπα μου φαινοταν καλη παρομοιωση μεχρι που μου ειπε καποιος οτι ψαχνουμε μονο εκει που ριχνει φως η λαμπα γιατι οπουδηποτε αλλου απλα δεν βλεπουμε! Αρα οτι αποτελεσμα και να βγαλουμε θα ειναι ακυρο!

στο θεμα: ακομα και ενα παιδι στο νηπιαγωγειο ξερει οτι η συσχετιση δεν σημαινει και αιτιακη σχεση. Τι συμπερασμα βγαινει απο τις αδυναμες συσχετισεις που βρηκαν οι συγγραφεις?

20 July, 2005 στις 12:58 am
2
Από: μαικωλ

Θα υποστήριζα πως τα αποτελέσματα δεν είναι άκυρα, απλά δεν είναι όλη η αλήθεια. Τα οικονομικά πάντως μας δίνουν πολύ ισχυρή λάμπα… Η αναφορά στον Krugman είναι σχετική με αυτό ακριβώς το θέμα και πολύ καλό αναγνωσμα. Δεν είναι και τόσο κακό να ψάχνεις μόνο εκεί που μπορείς να δεις αν το προαπαιτούμενο για να ψάξεις αλλού είναι πως πρέπει να μπεις σε χώρους μεταφυσικής για την εξήγηση των φαινομένων!

Πολύ σωστή η παρατήρηση σου περί συσχετίσεων. Όπως και τους ψηλούς συσχετισμούς δεν μπορείς να τους εμπιστευθείς ως αιτιατές σχέσεις, έτσι και τους χαμηλούς μπορείς να τους δεις κριτικά. (Η κατάρα των non-experimental δεδομένων). Νομίζω πως μιας και δεν είχαν κάποιο σοβαρό dataset για περαιτέρω στατιστική ανάλυση έμειναν στην χρήση δεικτών συσχετίσεων για να υποδείξουν πιθανές μεταβλητές που εισέρχονται στο data generating process.

20 July, 2005 στις 9:35 am