Ο Θάνατος του Μιλόσεβιτς: μερικά ερωτήματα


Ο ξαφνικός θάνατος του Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς μέσα στο κελί του στη Χάγη, το βράδι της Παρασκευής, κάθε άλλο παρά κλείνει ένα άσχημο κεφάλαιο στη σύγχρονη ιστορία των Βαλκανίων. Ανοίγει, φοβάμαι, ένα νέο κύκλο αμφισβήτησης της αξιοπιστίας του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου και ταυτόχρονα μπορεί να αναγορεύσει τον πρώην Πρόεδρο σε μάρτυρα στην ίδια του τη χώρα – εκεί όπου πρόσφατες αποκαλύψεις είχαν αρχίσει να σκίζουν το πέπλο της αυταπάτης ακόμα και των θερμότερων υποστηρικτών του.

Η απίστευτη διάρκεια της δίκης έχει ήδη χρεωθεί στις αποτυχίες του ΔΠΔ. Ο θάνατος του κατηγορούμενου πριν την ολοκλήρωσή της, υπό το φως μάλιστα της πρόσφατης απόρριψης αιτήματος του να μεταβεί στη Μόσχα για διάγνωση και θεραπεία καρδιολογικών προβλημάτων, κάνει τα πράγματα ακόμα χειρότερα.

Παρ’ ότι – ή επειδή – είμαι άσχετος με διεθνές δίκαιο και τους κανονισμούς που διέπουν τη λειτουργία αυτού του ειδικού δικαστηρίου, έχω 3 ερωτήματα στα οποία θα ήθελα απαντήσεις. Το πρώτο αφορά την καθυστέρηση στη λήψη της απορριπτικής απόφασης (το κείμενο εδώ), το δεύτερο το σκεπτικό της απόφασης και το τρίτο τα όσα συνέβησαν στις δύο εβδομάδες που ακολούθησαν την έκδοσή της.

α) Είναι συνηθισμένη μια καθυστέρηση 2 μηνών στη λήψη απόφασης σχετικά με αίτημα που αφορά την υγεία του κατηγορούμενου και ενδέχεται να είναι επείγον;

Η αίτηση υποβλήθηκε προφορικά από το Μιλόσεβιτς στις 12/12/05 και γραπτά από τους συνηγόρους υπεράσπισης στις 20/12. Το δικαστήριο απάντησε στις 11/01/06 ζητώντας τις εγγυήσεις της Ρωσικής κυβέρνησης μέχρι τις 18 του ίδιου μήνα. Πήρε τις εγγυήσεις στις 17, πήρε και την τελική τοποθέτηση της υπεράσπισης στις 18. Μια εβδομάδα αργότερα, στις 25/01 καταγράφεται η ακόλουθη στιχομυθία μεταξύ Μιλόσεβιτς και Ρόμπινσον (πρόεδρος του Δικαστηρίου):

THE ACCUSED: [Interpretation] May I just raise an administrative matter before the next witness? It’s not going to take up more than a few minutes.

JUDGE ROBINSON: Yes, yes.

THE ACCUSED: [Interpretation] Mr. Robinson, could you please make a decision regarding my medical treatment at the institute in Moscow? I would like to note that since August I have had difficulties, and that was established at the Leiden University as well by Dr. Dalal, and this bothers me a great deal. Experts at the Moscow institute think that they have — that these problems are of a vascular origin, and they think they can help. I believe that this kind of medical treatment is indispensable for me, so could you kindly rule on it. That’s all I had to say, nothing else.

JUDGE ROBINSON: Yes. The Chamber recently received the last piece of information necessary for it to give full consideration to this matter, and we’ll be giving a decision shortly acheter viagra.

Η απόφαση, ένα κείμενο τριών σελίδων, βγαίνει τελικά ένα μήνα αργότερα, στις 23/02.

β) Το σκεπτικό της απόφασης. Έχει δύο σκέλη:

  • Κίνδυνος διαφυγής. Οι δικαστές φοβούνται πως ο Μιλόσεβιτς θα παραμείνει στη Ρωσία μετά τη λήξη της θεραπείας του. Το πρόβλημα είναι ότι η Ρωσία φέρεται να είχε δώσει όλες τις εγγυήσεις τις οποίες το δικαστήριο είχε απαιτήσει σχετικά με το θέμα. Όταν οι κατήγοροι ισχυρίστηκαν ότι το έγγραφο δεν υποχρέωνε τις ρωσικές αρχές να προχωρήσουν σε σύλληψη του Μιλόσεβιτς σε περίπτωση που εκείνος αρνούταν να επιστρέψει στη Χάγη, η υπεράσπιση αντέτεινε ότι η ρωσική κυβέρνηση δεσμευόταν να ακολουθήσει τις όποιες οδηγίες του ΔΠΔ. Το έγγραφο είναι απόρρητο, οπότε δεν μπορούμε να είμαστε βέβαιοι. Το μόνο σίγουρο είναι ότι η τεκμηρίωση που δίνεται στην απόφαση είναι φτωχή. Πάσχει και σε πολιτικό επίπεδο ο συλλογισμός – δεν μπορώ να φανταστώ ότι οι Ρώσοι θα έκαναν τέτοια διπλωματική χοντράδα!
  • Η θεραπεία μπορεί να γίνει και στην Ολλανδία. Σύμφωνα με τους δικαστές, οι εκθέσεις των γιατρών (επίσης απόρρητες) και η επιχειρηματολογία της υπεράσπισης δεν τεκμηριώνουν την ανάγκη η θεραπεία να γίνει εκτός Ολλανδικού εδάφους – αναφέρεται απλά η προτίμηση των δύο γιατρών να μεταφερθεί ο ασθενής στο δικό τους ινστιτούτο, το (πολύ καλής διεθνούς φήμης) Μπακούλεφ, στη Μόσχα.

    Επειδή ο σχετικός κανονισμός (#65) του ΔΠΔ δεν βάζει τέτοια προϋπόθεση για τη χορήγηση της άδειας, το δικαστήριο παραπέμπει σε δεδικασμένο. Το πρόβλημα είναι ότι το δεδικασμένο αφορά μια συνηθισμένη ορθοπεδική επέμβαση για την οποία υπήρχε ξεκάθαρη διάγνωση – κάτι που δεν ισχύει στην περίπτωση του Μιλόσεβιτς. Εκεί οι γιατροί προτείνουν τη μετάβασή του στη Μόσχα για διάγνωση και θεραπεία, ενώ η υπεράσπιση δεν παραλείπει να τονίσει το γεγονός ότι οι Ολλανδοί γιατροί δεν είχαν κάνει επιτυχή διάγνωση.

γ) Τα όσα ακολούθησαν: Απ’ ό,τι καταλαβαίνω η απόφαση της 23/02 καταλήγει καλώντας την υπεράσπιση να υποβάλει νέο επεξηγηματικό υπόμνημα (“Assigned Counsel are GRANTED leave to reply to the Prosecution’s Response”). Αυτό σημαίνει ότι η απόφαση δεν ήταν τελική; Κι αν όχι, γιατί η υπεράσπιση δεν υπέβαλε απάντηση στις επόμενες δύο εβδομάδες; Ο Μιλόσεβιτς υποβλήθηκε σε νέες εξετάσεις; Παραπέμφθηκε σε ολλανδικό νοσοκομείο;

Για να διατηρήσει το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο την αξιοπιστία του, και προκειμένου να αποφευχθεί μια μετά θάνατον δικαίωση του Μιλόσεβιτς, χρειάζεται διαφάνεια. Είναι πολύ σημαντικό, πέρα από τη διαπίστωση των ακριβών αιτίων του θανάτου του, να γίνουν γνωστά όσα προηγήθηκαν και ακολούθησαν την απόφαση της 23ης Φεβουαρίου.
[Σχετικά: Versutia, e-rooster Blog]



6 σχόλια


1

Συγνώμη, το ότι οι Ρώσοι γιατροί επέμεναν να νοσηλευτεί στη Ρωσία σου φαίνεται πιο φυσιολογικό; Χάθηκαν τα νοσοκομεία στην Ολλανδία ή στις γειτονικές χώρες που είναι από τις πιο ανεπτυγμένες στον κόσμο; Δεν είναι προφανές πως δε θα επέστρεφε ποτέ από τη Ρωσία;
Για την καθυστέρηση θα συμφωνήσω αν και δεν είμαι επίσης ειδικός. Ο Μιλόσεβιτς όμως συνέβαλε και αυτός στην καθυστέρηση της δίκης θέτοντας συνεχώς θέμα αμφισβήτησης του δικαστηρίου μια και προφανώς γνώριζε πως οποιαδήποτε άλλη τακτική θα ήταν μοιραία για αυτόν.

12 March, 2006 στις 1:27 am
2
Από: yorgos

Κοίτα, δεν πιστεύω ότι όλο αυτό ήταν σχέδιο διαφυγής. Ο άνθρωπος είχε προφανώς σοβαρό πρόβλημα υγείας και οι Ρώσοι δύσκολα θα αναιρούσαν έγγραφες εγγυήσεις προς το δικαστήριο. Δε μου φαίνεται περίεργο το γεγονός ότι οι γιατροί πρότειναν να μεταφερθεί στη Μόσχα – κάθε γιατρός μάλλον προτιμά να εργάζεται στην κλινική του. Κατά τα φαινόμενα, η συγκεκριμένη κλινική είναι σοβαρή κι ο καρδιολόγος που θα αναλάμβανε το Μιλόσεβιτς, ο Μποκέρια, είναι από τους πιο γνωστούς παγκοσμίως, οπότε η ιστορία δεν είναι και τόσο ύποπτη.

Το ότι κι ο ίδιος ο Μιλόσεβιτς ήθελε μάλλον διακαώς να πάει στη Μόσχα, δε σημαίνει ότι το έκανε για να διαφύγει. Αν είχε ένα λόγο πέραν του ιατρικού, μάλλον ήταν ότι εκεί ζουν η γυναίκα κι ο γιος του.

Υποθέτω ότι θα μάθουμε περισσότερα τις επόμενες μέρες. Ό,τι και να λέμε πάντως, η όλη ιστορία είναι μεγάλη ήττα για το ΔΠΔ.

12 March, 2006 στις 3:53 am
3
Από: cosmix

Αν και θα συμφωνήσω σχετικά με τον σχετικά κακό χειρισμό του ΔΠΔ και τις πιθανές αρνητικές συνέπειες για την αξιοπιστία του, δε πιστεύω πως με τα μέχρι στιγμής δεδομένα, η ιστορία Μιλόσεβιτς θα αποδειχθεί κρίσιμης σημασίας για την εγκυρότητα του ΔΠΔ. Δε πιστεύω επίσης πως ο θάνατος του είναι ιδιαιτέρως μεγάλης σημασίας για τον Σερβικό λαό ή την ευρύτερη περιοχή πλέον. Εκ πρώτης όψεως φαίνεται πως η αντίδραση του κόσμου, ακόμη και στη Σερβία, είναι ιδιαίτερα μικρή και σίγουρα μικρότερη από αυτή που ίσως περίμεναν πολλοί.

12 March, 2006 στις 9:52 am
4
Από: Roark

Εκατομμύρια άνθρωποι με Αρτηριακή Υπέρταση ή Στεφανιαία Νόσο λαμβάνουν τη θεραπεία με βάση τα διεθνώς αποδεκτά guidelines, σε δεκάδες χώρες του κόσμου. Στην Ιατρική δεν υπάρχουν “μάγοι”-γιατροί ή μυστικές θαυματουργές θεραπείες. Υπάρχουν guidelines στηριγμένα στην επί ενδείξεων βασισμένη Ιατρική, που ή τα ακολουθείς ή κάνεις του κεφαλιού σου.

Όχι στην Ρωσία δεν υπήρχε ανάγκη να πάει, όχι απλά η Ολλανδία είναι υπερεπαρκής αλλά και στην Ελλάδα να ήταν πάλι την ίδια αγωγή θα είχε. Μου είναι εντελώς ακατανόητο να μην πληρούν τα Ολλανδικά νοσοκομεία τις προϋποθέσεις αντιμετωπισης, με βάση τις σύγχρονες γνώσεις μας, τέτοιων τόσο διαδεδομένων ασθενειών.

Επίσης, η αγωγή τέτοιων ασθενειών είναι εφ΄όρου ζωής, δεν μιλάμε για ένα κρυολόγημα. Για πόσο καιρό θα έπρεπε να διακοπεί η διαδικασία για κάτι τέτοιο;

Σε περίπτωση που μιλάμε για βαριά αποφραγμένα στεφανιαία αγγεία και χρειαζόταν εγχείρηση (πχ by-pass κτλ) να καταλάβω την προτίμηση σε κάποιο κέντρο σε σχέση με κάποιο άλλο. Δεν είδα όμως πουθενά να στοιχειοθετείται κάτι τέτοιο.

12 March, 2006 στις 10:57 am
5
Από: yorgos

Cosmix, δεν ξέρω, θα δούμε. Αν το ΔΠΔ αποτύχει να δώσει πειστικές απαντήσεις, ίσως και να αλλάξει αυτή η εικόνα. Για τις αντιδράσεις στη Σερβία, μάλλον δε συμφωνώ. Τα σημερινά πρωτοσέλιδα λένε μια διαφορετική ιστορία.

Roark, εικάζω ότι το πρόβλημά του δεν ήταν πρόβλημα ρουτίνας. Δεν μπορώ να φανταστώ ότι σοβαροί γιατροί προτείνουν διάγνωση και θεραπεία σε ειδική κλινική για κάτι που θέλει δυο χάπια και ξεκούραση. Πριν λίγο, η ολλανδική τηλεόραση μετέδωσε μια πληροφορία που αν μη τι άλλο δείχνει ότι οι γιατροί που κούραραν το Μιλόσεβιτς στη Χάγη πάσχιζαν να καταλάβουν γιατί η στάνταρ θεραπεία δε δούλευε (η πληροφορία βέβαια οδηγεί σε σενάρια φοβερά και τρομερά, αλλά αυτά είναι άλλη κουβέντα). Απ’ όσο ξέρω, οι γνωματεύσεις των γιατρών δεν έχουν ακόμα δημοσιοποιηθεί, οπότε δεν ξέρουμε τι ακριβώς έτρεχε. Τέτοια θέματα, υποστηρίζω, είναι σημαντικό να τα ξεκαθαρίσει το ΔΠΔ.

12 March, 2006 στις 11:51 am
6
Από: cosmix

Αν το ΔΠΔ αποτύχει να δώσει πειστικές απαντήσεις, ίσως και να αλλάξει αυτή η εικόνα.

Ναι συμφωνώ, αν και εννοούσα πως η εγκυρότητα του δεν θα έπρεπε να κριθεί μόνον από τον θάνατο του Μιλόσεβιτς αλλά από την ευρύτερη αντιμετώπισή των κρατουμένων και την αποδοχή αυτού από τη διεθνή κοινότητα, η οποία δυστυχώς πάσχει.

Τώρα σχετικά με τα δημοσιεύματα δεν τα είχα προσέξει, σ’ευχαριστώ για τη παραπομπή — το BBC νωρίτερα σήμερα δημοσίευσε κάποιο άλλο άρθρο στο οποίο βάσισα και το σχόλιο μου.

12 March, 2006 στις 2:00 pm